Bu Modül Ne İşe Yarar
Sipariş, belge zincirinde Teklif ile İrsaliye/Fatura arasındaki halkadır (Teklif → Sipariş → İrsaliye → Fatura). Bir TAAHHÜTTÜR, henüz mali bir olay değildir — yevmiyeye yazmaz, tutar sadece takip amaçlıdır. Onaylandığında satış siparişi (stok modülü açıksa) depoda mal REZERVE EDER; satınalma siparişi ise mal henüz elde olmadığı için rezervasyon üretmez, yalnızca "kalan miktar" ile beklenen girişi izler. Malın/paranın gerçek hareketi hâlâ başlamaz — o, sipariş bittiğinde değil, İrsaliye ya da Fatura KESİNLEŞTİĞİNDE olur.
Ön Koşullar
- Cari, Depo, Stok Kartları — sipariş satırı bunlara bakar
- Stok Rezervasyonu / Depo Bakiye (opsiyonel) — kapalıysa satış siparişinin onayında rezervasyon adımı hiç çalışmaz, sipariş yine onaylanır ama hiçbir satır rezerve edilmez
- Satınalma Onay Limiti (opsiyonel) — tutar eşiği ve onaylayacak rol tanımlanmazsa ikinci onay adımı hiç devreye girmez, sipariş tek adımda onaylanır
Kurulum Sırası
- Satınalma Onay Limiti (opsiyonel, yalnız satınalmada) — Belge Tipi sabit "Satınalma Siparişi", Onay Eşiği (Genel Toplam), Onaylayacak Rol, Aktif anahtarı; kapatılırsa eşik hiç uygulanmaz
Bundan sonra Satış Siparişleri ve Satınalma Siparişleri formları doğrudan kullanılabilir — ayrı bir başka tanım ekranı yok.
Günlük Kullanım Akışı
- Yeni sipariş açın — durum otomatik "Taslak" gelir
- Satır ekleyin — stok kartı, miktar, birim fiyat (boşsa fiyat köprüsü doldurur), iskonto oranı, KDV oranı
- Siparişi Onaylayın (durumu "Onaylandı"ya çekin) — satırı olmayan sipariş onaylanamaz
- Satınalmada tutar tanımlı eşiği aşıyorsa durum önce "Onay Bekliyor"a alınmalı; yalnız "Onaylayacak Rol"e sahip bir kullanıcı geçebilir — rol bağlamda hiç yoksa (ör. otomatik/servis işlemi) onay REDDEDİLİR
- Satışta onay, depoda yeterli serbest stok varsa o satırı otomatik rezerve eder; yetmiyorsa satır rezervesiz kalır ama sipariş yine onaylanır — "Rezervasyon yapılamadı" uyarısı ekranda görünür, sessizce atlanmaz
- Mal geldikçe/çıktıkça İrsaliye ya da Fatura modülü siparişin Teslim Edilen/Kalan Miktar ve Faturalanan Miktar sayaçlarını otomatik günceller — sipariş kendi kendine bunu yapmaz. Kalan miktar sıfıra inince durum otomatik "Tamamlandı"ya, ara aşamada "Kısmi Teslim"e döner
- Vazgeçilen bir siparişi İptal'e çekin — satıştaysa hâlâ aktif olan rezervasyonlar serbest bırakılır (zaten kullanılmış olanlara dokunulmaz). Kapanmış (Tamamlandı/İptal) bir sipariş yeniden onaylanamaz, yeni sipariş açılmalı
- Satınalmada aynı tedarikçiye açık başka bir sipariş varsa ya da tedarikçi/ürün kartında bir uyarı notu tanımlıysa kayıt açılırken bilgilendirilirsiniz — bunlar REDDETMEZ, yalnız uyarır
Raporlar
| Rapor | Hangi soruyu cevaplar |
|---|---|
| Satış Sipariş Listesi / Satınalma Sipariş Listesi | Siparişler cari, tarih ve durum bazında nasıl dağılıyor? |
| Açık Satış Siparişleri | Müşteriye söz verilip henüz sevk edilmemiş bakiye ne kadar? |
| Açık Satınalma Siparişleri | Tedarikçiden beklenen, henüz teslim alınmamış miktar ne kadar? |
Sık Yapılan Hatalar
- Satır eklemeden siparişi onaylamaya çalışmak — "Satırı olmayan sipariş onaylanamaz" reddi alırsınız
- Sipariş taslak DEĞİLKEN satırına dokunmaya çalışmak — değişiklik için siparişi iptal edip yenisini açmanız gerekir
- Eşiği aşan bir satınalma siparişini yetkisiz onaylamaya çalışmak — "onaylama yetkiniz yok" reddi alırsınız, önce "Onay Bekliyor"a alınmalı
- Kapanmış (tamamlandı/iptal) bir siparişi yeniden onaylamaya çalışmak — reddedilir, yeni sipariş açılmalı
- Bağlı sipariş satırının kalanını aşan miktarda irsaliye/fatura girmek — sevkiyat/faturalama ortak guard'ı reddeder, sipariş-irsaliye-fatura mutabakatı bozulmasın diye
- Siparişi taslak DIŞINDA bir durumla açmaya çalışmak — satırlar yokken onaylı doğan bir sipariş rezervasyonsuz ve tutarsız kalırdı, sistem bunu engeller
İlgili Modüller
Teklif kabul edildiğinde bu modüle dönüşür (bkz. Teklif kılavuzu). İrsaliye ve Fatura — malı hareketlendiren belge HANGİSİYSE (bkz. o modülün kılavuzu, "İrsaliye Sevkiyat Devri" ilkesi) siparişin teslim ve faturalama sayaçlarını buraya yazar; sipariş kendisi hiçbir sayacı elle güncellemez. Stok yalnız satış siparişinin onayında rezervasyon üretir, satınalma siparişi asla rezervasyon üretmez — mal henüz gelmemiştir.